Soms stap je in een auto voor een reis, soms voor een verhaal. Onze trip naar Frankfurt voor een exclusief kijkje achter de schermen bij Mazda werd dat laatste. We ontdekten de geheimen van Kodo design en keken na deze ervaring compleet anders naar de Mazda3 die we reden.
De reis naar de design-tempel
Een roadtrip naar Frankfurt: er zijn slechtere manieren om je werkdag te beginnen. De Mazda3 bewees zich onderweg opnieuw als een bijzonder prettige reisgenoot. Comfortabel genoeg om moeiteloos lange afstanden te verslinden, maar tegelijkertijd betrokken genoeg om rijden leuk te houden. Juist dat laatste is iets waar Mazda zich al jaren mee onderscheidt. Waar veel moderne auto’s steeds verder opschuiven richting rijdende woonkamers, blijft Mazda geloven in de bestuurder. Dat merk je achter het stuur, maar wat we toen nog niet wisten, was hoeveel van die beleving al begint voordat een auto überhaupt rijdt.
Behind closed doors, zelfs voor Mazda-Medewerkers.
Eenmaal aangekomen op het Europese R&D Center van Mazda, kregen we een unieke blik in de designstudio. Een plek die zelfs voor veel engineers van Mazda gesloten blijft, want hier ontstaan de ideeën die de auto’s van morgen vormen. Hier wordt geëxperimenteerd, ontworpen en opnieuw begonnen, vaak met projecten die nog jaren verwijderd zijn van productie. Als centerpiece stond de gloednieuwe Mazda CX-6 ons op te wachten in de geweldige kleur Nightfall Violet. Soms fel paars, soms bijna zwart, en precies dan zie je hoe het ontwerp tot leven komt, van schets tot productiewagen. Dat we juist op deze plek werden rondgeleid door Jo Stenuit, Director of Design bij Mazda, maakte de ervaring nog bijzonderder.
Kodo: beweging zonder beweging
Tijdens de dag kwam één woord steeds opnieuw terug: Kodo. Mazda’s beroemde designfilosofie die draait om energie, beweging en emotie. Niet per se wanneer een auto rijdt, maar juist wanneer hij stilstaat. Volgens Mazda moet een auto de spanning van beweging uitstralen zonder daadwerkelijk te bewegen. Zoals een roofdier dat stilstaat, maar waarvan je voelt dat het ieder moment in actie kan komen. Op papier klinkt dat misschien als een mooie marketingterm. Totdat je daadwerkelijk begrijpt hoe ver Mazda daarin gaat. Ontwerpers denken niet simpelweg na over vormen, maar over energie en “soul”, over spanning en de manier waarop een oppervlak reageert op licht. Opeens vielen allerlei puzzelstukjes op hun plek: de lange motorkap, de relatief lage neus, de gespannen oppervlakken langs de flanken. Geen toevalligheden, maar bewuste keuzes, allemaal terug te voeren op die ene filosofie.
Waarom Mazda nog steeds met klei werkt
In een tijd waarin vrijwel alles digitaal lijkt te gebeuren, zou je verwachten dat moderne auto’s volledig achter computerschermen worden ontworpen. De werkelijkheid bleek verrassend anders. Natuurlijk spelen digitale technieken een belangrijke rol, maar het ontwerpproces begint nog steeds met iets veel menselijkers: een schets, een idee, een gevoel. Vanuit die eerste schetsen ontstaan kleine modellen die uiteindelijk worden doorontwikkeld tot zogenaamde quarter models. Pas daarna wordt de stap gezet naar een full-size model, en dat gebeurt nog steeds met klei. Heel veel klei.
Tijdens de workshop mochten we zelf ervaren hoe uitdagend dat proces is. Een millimeter verschil kan een compleet ander gevoel oproepen, een kleine aanpassing kan een ontwerp sterker maken of juist volledig uit balans brengen. Wat daarbij misschien nog wel het meest indruk maakte, was dat het oorspronkelijke ontwerp tijdens dit proces niet heilig is. Het gebeurt regelmatig dat een lijn die perfect leek op papier, tijdens het modelleren wordt aangepast. Waarom? Omdat het gevoel niet klopt. Niet de schets bepaalt het eindresultaat, maar het gevoel.
De kracht van licht en kleur
Misschien wel het meest fascinerende onderdeel van de workshop ging over iets waar de meeste mensen nooit bewust bij stilstaan: licht. Volgens Mazda wordt design pas zichtbaar wanneer licht een oppervlak raakt. Ontwerpers bestuderen letterlijk hoe licht over een carrosserie beweegt, hoe reflecties ontstaan en hoe schaduwen een bepaalde spanning creëren. Juist daarom spelen kleur en vorm zo’n belangrijke rol. Neem bijvoorbeeld Soul Crystal Red, een kleur die inmiddels synoniem is geworden met het merk. Pas wanneer je begrijpt hoeveel aandacht er wordt besteed aan de interactie tussen licht en oppervlak, begrijp je waarom die kleur zo bijzonder werkt. De lak versterkt de vormen, benadrukt de spanning en zorgt ervoor dat licht letterlijk onderdeel wordt van de auto.
Een smeltkroes van creativiteit
Wat minstens zoveel indruk maakte als de ontwerpen zelf, waren de mensen die eraan werken. De designstudio van Mazda voelt niet als een traditionele afdeling, maar als een creatieve gemeenschap. Overal zie je mensen die design niet alleen als beroep zien, maar als levensstijl. Hun inspiratie komt overal vandaan: uit kunst, natuur, interieurdesign, mode, architectuur en zelfs alledaagse objecten. Juist die brede blik zorgt ervoor dat Mazda-design niet voelt als een verzameling technische oplossingen, maar als iets dat écht emotie oproept.
Design zonder grenzen: een wereldwijde puzzel
Mazda-design ontstaat allang niet meer uitsluitend in Hiroshima. Het Europese designcentrum in Frankfurt speelt een belangrijke rol in de ontwikkeling van toekomstige modellen. Ontwerpers reizen heen en weer tussen Japan en Europa om gezamenlijk aan projecten te werken, ideeën uit te wisselen en ontwerpen te verfijnen. Dit betekent dat verschillende culturen voortdurend samenkomen rondom hetzelfde ontwerp, wat zorgt voor stevige, maar waardevolle discussies. Een Europeaan kijkt immers anders naar auto’s dan een Japanner, en ook de Amerikaanse markt heeft weer andere eisen. Een ontwerp moet wereldwijd functioneren zonder zijn identiteit te verliezen. Wanneer je daar eenmaal bij stilstaat, groeit het respect voor het designteam alleen maar verder.
Na deze exclusieve dag stapten we met compleet andere ogen in diezelfde Mazda3 terug naar Nederland. De auto was niet veranderd, maar wij wel. We zagen niet langer alleen maar een auto, maar een complex samenspel van filosofie, vakmanschap en passie, waarin ieder detail een verhaal vertelt. De ‘ziel’ van de auto, zoals Mazda het noemt, was voor ons zichtbaar geworden.
Terug naar het begin
Toen we een dag later weer richting Nederland reden, stond dezelfde Mazda3 op ons te wachten als waarmee we die ochtend waren vertrokken. Dezelfde kleur. Dezelfde lijnen. Dezelfde auto. Maar toch voelde hij anders. Omdat we inmiddels hadden gezien hoeveel mensen betrokken zijn bij iedere vorm. Hoeveel uren schuilgaan achter een enkele reflectie. Hoeveel vakmanschap nodig is om een oppervlak precies de juiste spanning te geven. En vooral omdat we hadden geleerd dat Mazda design niet ziet als een manier om auto’s mooier te maken. Voor Mazda is design het vertrekpunt. Het fundament. De ziel van de auto.
Misschien is dat uiteindelijk ook de reden waarom een Mazda direct herkenbaar is tussen tientallen andere auto’s op een parkeerplaats. Niet vanwege een logo. Niet vanwege een grille. Maar vanwege iets wat veel moeilijker te definiëren is. De energie van een ontwerp. Of zoals Mazda het zelf noemt: Kodo. De kunst om beweging te creëren, zelfs wanneer een auto stilstaat.
