Vroeger spaarde je ergens voor. Een nieuwe televisie. Een auto. Een cd-collectie waar je jarenlang trots op was. Je werkte ergens naartoe, kocht het uiteindelijk en daarna was het van jou. Tegenwoordig werkt dat anders. Steeds vaker schrijven we ons ergens voor in in plaats van dat we iets kopen. Zonder er echt bij stil te staan leven we inmiddels in een wereld waarin een groot deel van ons leven maandelijks wordt afgeschreven.
Je ochtend begint waarschijnlijk al met een abonnement
De kans is groot dat je wakker wordt met muziek via Spotify. Daarna check je berichten op een telefoonabonnement, open je bestanden in de cloud en werk je op software waarvoor iedere maand opnieuw wordt betaald. Zelfs de koffie die je drinkt komt tegenwoordig steeds vaker uit een abonnement. En eerlijk is eerlijk: het werkt best lekker. Geen grote investeringen vooraf, geen gedoe met updates en geen zorgen over onderhoud of vervanging. Je betaalt voor toegang en zolang het werkt ben je tevreden.
Bezit voelt steeds minder belangrijk
Misschien komt het doordat we anders naar spullen zijn gaan kijken. Een huis blijft belangrijk, maar daarbuiten lijken veel producten langzaam op te schuiven van bezit naar gebruik. Je hoeft muziek niet meer in de kast te hebben staan om ervan te genieten. Je hoeft geen stapel dvd’s meer te bewaren om een film te kijken en niemand mist de kast vol installatie-cd’s van vroeger. Toegang heeft bezit in veel gevallen simpelweg vervangen. En misschien is dat ook niet zo gek. Waarom iets volledig bezitten als je vooral geïnteresseerd bent in het gebruik ervan?
Minder spullen, minder keuzes
Er zit nog een ander voordeel aan die abonnementseconomie: minder mentale ruimte die verloren gaat aan praktische zaken. Geen onderhoudsplanning voor software. Geen nadenken over verlengen van licenties. Geen zoektocht naar de goedkoopste muziekstreamingdienst van de maand. Het klinkt misschien klein, maar juist dat soort keuzes kosten ongemerkt veel energie. Steeds meer mensen kiezen daarom bewust voor voorspelbaarheid en gemak. Diezelfde verschuiving zie je zelfs terug in mobiliteit, waar mensen eerst een private lease vergelijker openen voordat ze besluiten wat het beste past bij hun situatie.
Van bezit naar beschikbaarheid
De grote verandering van de afgelopen tien jaar is misschien niet digitalisering of kunstmatige intelligentie, maar het idee dat we dingen niet meer hoeven te bezitten om er gebruik van te maken. We willen toegang wanneer we iets nodig hebben en flexibiliteit wanneer ons leven verandert. Dat zie je terug in muziek, films, software, fietsen, maaltijden en inmiddels eigenlijk in bijna alles wat ooit vanzelfsprekend eigendom was.
De nieuwe luxe is eenvoud
Misschien is dat uiteindelijk wel de grootste verschuiving. Luxe wordt steeds minder bepaald door hoeveel je hebt en steeds meer door hoeveel gedoe je níét hebt. Minder administratie, minder onverwachte kosten en minder zaken waar je over na hoeft te denken. Niet omdat bezit slecht is, maar omdat gemak soms simpelweg waardevoller blijkt te zijn.
Vroeger spaarde je, nu schrijf je je in
De kans is groot dat je deze maand tientallen abonnementen betaalt zonder dat je er bewust bij stilstaat. En misschien is dat precies het punt. We betalen steeds minder voor eigendom en steeds meer voor toegang, gemak en flexibiliteit. Of dat goed of slecht is, daar kun je over discussiëren. Maar dat het de manier waarop we leven fundamenteel heeft veranderd, staat eigenlijk wel vast.
